Czym jest Wąkrota Azjatycka (Centella asiatica) i dlaczego wzbudza tak duże zainteresowanie?

Wąkrotka azjatycka, znana jako Centella asiatica lub gotu kola, to wieloletnia roślina zielna z rodziny selerowatych (Apiaceae). Naturalnie występuje w rejonach tropikalnych i subtropikalnych Azji, Afryki oraz Australii.

Roślina od wieków jest wykorzystywana w ajurwedzie oraz medycynie tradycyjnej Chin, gdzie przypisywano jej działanie wspierające pamięć, skórę oraz ogólną witalność organizmu ¹. Zgodnie z wymogami farmakopei polskiej i europejskiej surowiec farmaceutyczny i kosmetyczny (Centellae asiaticae herba) stanowią wysuszone i rozdrobnione części nadziemne.

Skład chemiczny wąkroty azjatyckiej

Najważniejsze substancje aktywne w Centella asiatica to triterpeny pentacykliczne: azjatykozyd, madekasozyd, kwas azjatykowy oraz kwas madekasowy. To one odpowiadają za większość obserwowanych właściwości biologicznych rośliny. ²

Dodatkowo roślina zawiera flawonoidy (m.in. kwercetynę i rutynę), aminokwasy oraz witaminy A, C i E. Związki te wykazują aktywność antyoksydacyjną, co oznacza potencjalną ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Zastosowanie w kosmetologii i suplementacji

Wąkrota azjatycka jest powszechnie stosowana w kosmetykach dermokosmetycznych, takich jak kremy, serum czy maści regenerujące. Szczególnie ceniona jest w produktach przeznaczonych do skóry podrażnionej, problematycznej oraz wymagającej odbudowy bariery hydrolipidowej.

Wykazano, że preparaty zawierające wąkrotkę azjatycką mogą stymulować proliferację fibroblastów i aktywować szlak sygnałowy białek Smad, przyczyniając się do wzrostu stężenia fibronektyny i produkcji kolagenu typu I i III, a także ograniczenia procesu starzenia się skóry oraz zmniejszanie powstawania rozstępów i reakcji zapalnych.⁴ Ekstrakty z wąkroty azjatyckiej stosowane są także w preparatach wpływających na zabliźnianie ran

W suplementach diety występuje najczęściej w formie standaryzowanych ekstraktów. Ekstrakty z wąkroty azjatyckiej (Centella asiatica) stosowane w suplementach diety są źródłem standaryzowanych związków aktywnych, głównie triterpenów. W literaturze farmakognostycznej opisuje się je jako surowce roślinne o działaniu wspomagającym organizm, szczególnie w kontekście procesów antyoksydacyjnych i wsparcia kondycji skóry. ³

Bibliografia

1. Brinkhaus B. et al. (2000), Centella asiatica in traditional and modern medicine, Journal of Ethnopharmacology.
2. Hashim P. et al. (2011), Triterpene composition and bioactivities of Centella asiatica, Molecules.
3. Ożarowski W., Jaroniewski J., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, PZWL.
4. Polish Journal of Cosmetology 2015, 18(1): 25-30